CZŁOWIEK I WODA

Woda stanowi około 65% masy ciała ludzkiego. Bez niej nie mogłoby przebiegać wiele proce­sów życiowych. Wymiana wody i rozpuszczo­nych w niej substancji pomiędzy krwią i limfą, między limfą a tkankami zapewnia stałość ciśnienia osmotycznego krwi i płynów ustro­jowych.W przyrodzie istnieje ciągłe krążenie wody. Z powierzchni mórz i oceanów w ciągu roku wyparowuje do atmosfery 450 000 km3 wody. Para wodna jest unoszona w górę, gdzie tem­peratura jest niższa niż na powierzchni Ziemi, ulega ochłodzeniu i zamienia się: latem — w deszcz, jesienią — w grad i krupę, zimą — w śnieg, znowu spada na Ziemię i tak w kółko.W ciągu roku 412 000 km3 wody atmosfera zwraca do mórz i oceanów, ponadto 37 000 km3 wody wpływa do nich z rzek pod działaniem siły ciężkości.Woda deszczowa jest uboga w domieszki; w 10 1 wody jest zaledwie 0,34 g zanieczysz­czeń. Jednakże podczas swej wędrówki po Zie­mi, często bardzo długiej, wzbogaca się o wiele substancji mineralnych i związków organicz­nych.

POGODA I CHOROBY

Szczególnie źle znoszą takie zmia­ny ludzie, u których choroba nadciśnieniowa połączona jest z miażdżycą tętnic, a także oso­by z nerwicą wegetatywną. Stwierdzono bez­pośrednią zależność między nasileniem się cho­rób i odczynów meteorotropowych a szybkoś­cią przechodzenia frontu atmosferycznego oraz zakresem zmian temperatury i wilgotności po­wietrza oraz prędkości wiatru. Tak na przy­kład w Petersburgu w styczniu 1780 roku wy­stąpiła niespotykana nagła zmiana temperatury powietrza: w ciągu nocy temperatura wzrosła z — 44°C do +6°C. Odnotowano wówczas w mieście około 40 000 zachorowań.Niebywały wzrost liczby zachorowań za­obserwowano w Taszkiencie 18 listopada 1954 roku, kiedy to po okresie ciepłej pogody z tem­peraturą powietrza 15 °C zaczął wiać ostry pół­nocny wiatr i następnego dnia mróz dochodził już do — 21°C. Przy takiej pogodzie wzrost liczby zachorowań był spowodowany nie tylko pogorszeniem się stanu zdrowia ludzi wrażli­wych meteorotropowo, u których ulegają roz­regulowaniu mechanizmy termoregulacji, ale także nasileniem się infekcji.

ŚNIEGI I LODY

Na Zabajkalu, gdzie zimą niebo często jest bezchmurne, ziemia nocą bardzo szybko wy- promieniowuje ciepło nagromadzone w ciągu dnia i noce są tam bardzo mroźne. Ponadto ziemię wtedy słabo chroni przed utratą ciepła cienka pokrywa śniegu. Są to regiony wiecznej zmarzliny, które sięgają na tym obszarze naj­dalej na południe Związku Radzieckiego. Ma to wpływ na pogodę w okresie całego roku. W Kraju Zabajkalskim, zagospodarowywanym od kilkunastu lat, gdzie buduje się Bajkalsko -Amurską Magistralę Kolejową, powstają osie­dla, stacje kolejowe; będą budowane miasta. Przy wznoszeniu fabryk i budynków mieszkal­nych należy brać pod uwagę panujące tam surowe warunki klimatyczne. Na tych obszarach powstawać też będą tereny turystyczno-wypo­czynkowe.

TYLKO SPORT

Z nie najgorszym skutkiem.Ambicja jest wspaniałym mechanizmem poruszania psychiki ludzkiej, ale wymaga ostrożnego obchodzenia się. Także i w spor­cie jest miejscowością niedużą, ale odznaczającą się od dawna niesłychanie dynamiczną młodzieżą. Od kiedy pamięć sięga, wędrowała ona stąd na studia, na dobre fachowe pozycje w prze­myśle. P. dawało krajowi wspaniałych, bystrych inżynierów,’ ar­tystów, naukowców, _ wojskowych. Zarazem ,P. . było twierdzą sportu, miejscem narodzin wielu mistrzów. Kto wie, czy symbio­za sportu i kultury nie stanowiła o sukcesie jednego i drugiego?

BADANIA LEKARSKIE

Nie słyszałem jednak,, aby po­proszono ich > wówczas na maratońską narodową inaugurację albo by sami zabrali głos. Dopiero po roku czy dwóch zaczęto zastanawiać się czy 9-letnie dziecko może przebiec po asfalcie 42 km — nawet truchcikiem — bez szkody dla systemu kostno- stawowego i układu krążenia? Czy można dopuszczac na start bez badania lekarskiego (którego żąda sięw mi»ezadi bez, po­równania ^mniej obciążających organizm)? Czy gdyby  trasie zasłabł i umarł mimo pomocy lekarskie], organizatorzy przekonaliby ludzi prawa, że każdy startował w maratonie ,£ia własny rachunek”? Bo przecież i organizatorzy biorą na siebie część odpowiedzialności, tak jak dzieje się to w całym sporcie polskim.

Tania i prosta dieta

Przestrzeganie diety często nie jest łatwym zadaniem. Zazwyczaj posiłki wchodzące w jej skład są trudne w przygotowaniu, a same składniki drogie i trudno dostępne. Szukając sposobu na szybką i łatwą utratę wagi, wcale nie musimy jednak poświęcać aż tyle uwagi, czasu i pieniędzy. Najłatwiejszym sposobem jest przestawienie się na warzywa i owoce sezonowe. Dostarczają one organizmowi niezbędnych składników, a przy tym nie są tuczące, a odpowiednio podane pyszne. Dodatkowo, kupując warzywa i owoce w czasie, w którym naturalnie dojrzewają skutkuje tym, że ich cena nie jest wysoka. Dzięki temu latem możemy zajadać się truskawkami, jagodami, czereśniami, które są przepyszne, a do ich uprawy nie zostały użyte żadne wspomagacze. Jesienią i zimą jedzmy przetwory zrobione kilka miesięcy wcześniej, a także pyszną zupę z dyni, czy wariacje na temat buraka i marchwi. Możemy odkryć wiele nowych smaków i polubić pewne warzywa i owoce na nowo, gubiąc przy tym zbędne kilogramy i polepszając swoje samopoczucie.

Suplementy to nie wszystko

W natłoku codziennych obowiązków czasem jest tak, że musimy zrezygnować z wielu spraw na rzecz innych. By wykonać na czas wszystkie projekty, spełnić nasze obowiązki zaniedbujemy m.in dbanie o zdrową i bogatą w różnorodne składniki dietę. Dostarczenie naszemu organizmowi witamin, mikro i makroelementów jest niezbędne dla jego prawidłowego funkcjonowania i naszego zdrowia. Jeśli nie mamy więc czasu na tworzenie dobrze zbilansowanych posiłków sięgamy po witamy i suplementy diety w tabletkach. Zalecaną dzienną dawkę witamin łykami w jednej tabletce i myślimy, że mamy spokój do kolejnego dnia. Niektórzy zapominają jednak, że tabletki nie zaspokoją całkowicie naszego zapotrzebowania na witaminy. Nie możemy zrezygnować z jedzenia zdrowych i wartościowych produktów na rzecz małych pigułek całkowicie. Suplementy, jak sama nazwa wskazuje są jedynie dopełnieniem. Żaden preparat nie zastąpi porcji owoców, warzyw czy mięs. I mowa tu nie tylko o smaku, ale także wartości, jakie dostarczy naszemu organizmowi.

Ćwiczenia z trenerkami fitness

W dzisiejszych czasach sporym powodzeniem cieszą się ćwiczenia najbardziej znanych trenerek fitness, dzięki którym można zadbać o swoją sylwetkę, dostosowując się do profesjonalnych wskazówek. Nawet w Polsce mamy parę sławnych trenerek, które mają naprawdę duży autorytet. Szczególnie kobiety cienią sobie ich pomoc i często ćwiczą według sformułowanych przez nie zasad. Wiele filmików instruktażowych można znaleźć w Internecie zupełnie za darmo. Wystarczy wejść na odpowiednią stronę z filmami, aby uruchomić film prezentujący ćwiczenia na kręgosłup, na mięśnie brzucha czy na mięśnie pośladków. Każda trenerka ma nieco inny program treningowy, motywując do ćwiczeń potencjalnych odbiorców. Trzeba przyznać, że już samo patrzenie na ćwiczenia wykonywane przez profesjonalistkę mogą okazać się wspaniałą inspiracją. Nic dziwnego, że tak wiele kobiet regularnie oddaje się aktywności fizycznej przy wsparciu swojej ulubionej trenerki. Warto dodać, że coraz więcej trenerek udostępnia swoje ćwiczenia online.

Ćwiczenia na kręgosłup

Kręgosłup jest przez nas obciążony niemal przez cały czas, za każdym razem, gdy dźwigamy coś cięższego lub pracujemy w pozycji siedzącej. Pracując przy komputerze, często odruchowo się garbimy, ponieważ tak jest nam najwygodniej. To samo dzieje się podczas oglądania telewizji, a nawet podczas jedzenia posiłków. Niektórzy garbią się nawet spacerując, choć robią to zupełnie nieświadomie. Niestety, takie złe przyzwyczajenia mają bardzo negatywny wpływ na nasz kręgosłup. Jeśli zatem zależy nam na poprawnej posturze, powinniśmy zatroszczyć się przede wszystkim o ten odcinek ciała. Pomogą nam w tym ćwiczenia ukierunkowane specjalnie na kręgosłup, które możemy znaleźć między innymi na poszczególnych stronach internetowych. Jeśli tylko będziemy regularnie ćwiczyć, na pewno uda nam się pozbyć złych nawyków i odruchowo będziemy poruszać się w wyprostowanej sylwetce. Warto na tę kwestię uwrażliwić nasze dzieci, które często bagatelizują ten problem, krzywiąc kręgosłup nad książkami czy podczas zabawy.

Jak alkohol wpływa na zdrowie?

Zapewne niejeden z nas choć raz zastanawiał się, czy alkohol w jakiś sposób wpływa na nasze zdrowie. Odpowiedź jest prosta i oczywista – jak najbardziej, i niestety, nie jest to wpływ pozytywny. Regularne picie piwa czy wódki może być naprawdę zgubne dla naszego zdrowia. Szczególnie, jeśli chodzi o wątrobę, która jest tutaj wyjątkowo narażona. To od jej pracy zależy poprawne trawienie alkoholu. Oczywiście od czasu do czasu warto wypić lampkę wina, aby pobudzić krążenie krwi, ale nie można z tym przesadzać. Picie alkoholu nie może stać się regularną czynnością, bez której nie wyobrażamy sobie dobrej zabawy. Przede wszystkim, po alkohol nie powinny sięgać osoby skarżące się na za wysokie ciśnienie. Alkohol bowiem dodatkowo podnosi ciśnienie krwi, co może być naprawdę zgubne dla naszego organizmu. Ponadto, picie wódki czy whisky negatywnie wpływa na naszą cerę, na której w szybkim czasie mogą pojawić się charakterystyczne zaczerwienienia. Trzeba przyznać, że wyglądają one dość nieestetycznie.

PRZYDATNOŚĆ DO CELÓW LECZNICZYCH

Wody kwasowęglowe stosowane są zarówno do picia, jak i do kąpieli. Przydatność ich do celów leczniczych związana jest z zawartością rozpuszczonego dwutlenku węgla. Wiadomo, że rozpuszczalność dwutlenku węgla w wodzie maleje wraz ze wzrostem temperatury (przy 0°C wynosi ona 3,35 g/l, przy 20°C — 1,69 g/l, przy 40°C — 0,97 g/l).Zwykle w kąpielach kwasowęglowych woda ma temperaturę 33—37°C. Tak więc, aby roz­twór był nasycony, albo jeszcze lepiej — prze­sycony, musujący, powinien zawierać w litrze nie mniej niż 1,4 g C02. W wodzie kwasowę- glowej z gorących źródeł dwutlenek węgla wy­dziela się w postaci pęcherzyków już przy stę­żeniu 0,6—0,7 g/l. Wody kwasowęglowe stoso­wane w kuracji pitnej nie muszą być roztwo­rami nasyconymi.W podziemnych komorach dwutlenek węgla rozpuszcza się w wodzie i daje słaby kwas wę­glowy, który reagując z zasadami tworzy sole stanowiące główne składniki wapienia, kredy, marmuru.

SKŁAD JONOWY WÓD

Duże znaczenie ma także skład jonowy wód mineralnych. Chociaż mogą być w nich zawar­te prawie wszystkie znane pierwiastki, najwię­cej jest anionów: siarczanowego, wodorowęgla­nowego, chlorkowego oraz kationów:  sodu, magnezu, wapnia.Od zawartości makroskładników: anionów kationów w wodzie mineralnej zależy jej dzia­łanie na organizm człowieka. W wielu przypad­kach wody mineralne mają skomplikowany zestaw jonowy. Klasyfikuje się je według za­wartości dominującego składnika: anionu (chlor­kowe, siarczanowe, wodorowęglanowe) i katio­nu (wapniowe, magnezowe, sodowe).Do grupy B zaliczane są wody kwasowęglo- we. Dawniej do tej grupy zaliczano tylko sła­bo zmineralizowane wody zawierające przynaj­mniej 1 g/l wolnego dwutlenku węgla. Według współcześnie obowiązującej klasyfikacji (wg N. Woronina) do grupy tej wchodzi znacznie więcej rodzajów wód zawierających anion wo­dorowęglanowy.

SKŁAD I LECZNICZE DZIAŁANIE

Biorąc pod uwagę skład i lecznicze działa­nie źródeł Iwanow i Niewrajew wyróżnili sie­dem rodzajów naturalnych wód mineralnych. Do grupy A zaliczono wody, których lecz­nicze działanie zależy od zawartości w nich substancji mineralnych i składu jonów. Ze względu na ilość rozpuszczonych soli dzielą się one na wody o niewielkiej mineralizacji i diu- retycznym (moczopędnym) działaniu, o średniej mineralizacji, stosowane — podobnie jak po­przednie — w kuracjach pitnych, oraz o dużej mineralizacji, stosowane do kąpieli leczniczych. Należy pamiętać, że picie wód chlorkowych siarczkowych o mineralizacji większej niż 14—15 g na litr może prowadzić do podrażnie­nia błony śluzowej żołądka i zaostrzenia cho­rób przewodu pokarmowego. Solanki (o mine­ralizacji większej niż 150 g/l, a niekiedy do­chodzącej do 650 g/l) nawet do kąpieli leczni­czych należy rozcieńczać słodką wodą.

PODZIAŁ WÓD MINERALNYCH

Klasyfikacja wszystkich występujących w przyrodzie wód nie jest łatwa. Bardzo wiele odkrytych źródeł ma wody o najróżniejszym składzie. Także podział wód mineralnych ze względu na ich właściwości lecznicze, jak do­tąd, nie powiódł się. Częściowo dokonali tego W. Iwanow i G. Niewrajew, którzy opracowali, po długotrwałych i żmudnych badaniach licz­nych źródeł, w tym także przez siebie odkry­tych, klasyfikację wód leczniczych występują­cych w Związku Radzieckim. Uwzględnili w niej jakościowe różnice między różnymi woda­mi oraz różnice w ich pochodzeniu . Poszczególne parametry wód: ogólna minerali­zacja, zawartość poszczególnych składników, temperatura, zawartość mikroelementów, kwa­sowość (pH), radioaktywność itd., określane są nie oddzielnie, lecz kompleksowo. Jest to bardzo ważne dla oceny wód mineralnych ze względu na ich właściwości lecznicze.

 

WSZYSTKIE PODZIEMNE WODY

Wspom­niane baseny artezyjskie, takie jak Kotlina Podmoskiewska lub Nizina Północnoukraińska, nieraz zajmują bardzo duże obszary. Położone w nich doliny rzek i parowy przecinają w nie­których miejscach wodonośne warstwy i wów­czas po ich stokach spływają ze źródeł stru­mienie wód słodkich albo zmineralizowanych.Wszystkie podziemne wody mają duże zna­czenie nie tylko lecznicze, ale i oczyszczające, ponieważ przenikając przez glebę i skały usu­wają z nich bakterie. W przypadku gdy wody te nie są zbyt mocno zmineralizowane, stano­wią źródło wody pitnej. Wiele źródeł, których wody pochodzą z opadów atmosferycznych, po­wstawało w wyniku przesączania się wód po­wierzchniowych do zbiorników artezyjskich. Zawartość w nich różnych soli zależy od ro­dzaju skał napotkanych przez wodę na drodze swej podziemnej wędrówki.

WODONOŚNA WARSTWA

Pod tymi warstwami zalegają skały nie przepuszczające wody, np. gliny, granity, od powierzchni dzieli wody głębinowe najczę­ściej glina. Jednakże mimo to do warstw prze­puszczalnych przenikają wody z opadów atmo­sferycznych. Dzieje się tak w miejscach, gdzie warstwa wodonośna podchodzi do powierzchni ziemi. Tak więc miejsce zasilania oddalone może być setki kilometrów od miejsca, gdzie dowiercono się do międzywarstwowych wód mineralnych.Gdy wodonośna warstwa razem z leżącymi nad nią warstwami nieprzepuszczalnymi two­rzy nieckę (zwaną też basenem), między warst­wowa woda znajduje się pod dużym ciśnie­niem. Jeśli w takiej niecce zostanie wykopana studnia, poziom wody w niej podniesie się albo nawet zacznie ona tryskać w postaci fontanny. Międzywarstwowe wody znajdujące się pod ciśnieniem nazywane są wodami artezyjskimi (od francuskiej prowincji Artois, gdzie po raz pierwszy znaleziono tego typu źródła).

MINERALIZACJA WÓD

Dzięki badaniom prowadzonym na dużej czę­ści europejskiego terytorium Związku Radziec­kiego wiemy, że na obszarze około 700 000 km2, obejmującym Wołogdę, Jarosławl, Moskwę — znajduje się zbiornik wód podziemnych. Już  w XIX wieku wysunięto hipotezę, że woda, któ­rą są nasiąknięte warstwy starych skał zalega­jące w tym rejonie, stanowi pozostałość mórz, które kiedyś (około 500 min lat temu) rozcią­gały się tu. W nich osadzały się stopniowo co­raz to nowe skały wapienne, w pory których wchodziła morska woda. Mineralizacja wód w takim przypadku często bywa dosyć duża (200—600 mg na 1 1, a nawet więcej). Te „pod­ziemne morza” zostały odkryte na dużej po­wierzchni od Wołogdy do Moskwy i dalej na południe, a także w okolicach Ałma Aty i Guriewa (nad Morzem Kaspijskim). Wody mórz podziemnych nazywane są międzywarstwowymi. Skupiają się one -zwykle w poziomo ułożonych warstwach składających się z piasku, żwiru i spękanych wapieni, w których ulegają mine­ralizacji.